close
تبلیغات در اینترنت
سرگذشتي از دكتر معين
سه شنبه 01 آبان 1397
نویسنده : HOOTAN |

بازگشت به سخنوران پارسی

1297- 1350
استاد دكتر محمد معین، فرزند مرحوم شیخ ابوالقاسم، در شهر رشت در خانواده ای روحانی متولد گردید. به هنگام طفولیت او نخست مادر و پس از 5 روز پدرش در عنفوان شباب درگذشتند. جد پدری وی محمد تقی معین‌العلما كه در سلك علمای روحانی بود به تربیت وی همت گماشت. جد مادری او شیخ محمد سعید نیز از علما و مدرسان علوم قدیمه بود.
محمد معین دوره ابتدایی را در دبستان اسلامی و دوره اول متوسطه را در دبیرستان نمره 1– كه بعدها به نام دبیرستان شاهپور خوانده شد– طی كرد. در اوان تحصیل در متوسطه، صرف و نحو عربی و بخشی از علوم قدیمه را نزد جد خویش و مرحوم مهدی رشت‌آبادی و دیگر استادان وقت آموخت و عشق به مطالعه در نهادش ریشه دوانید. دوره‌ی دوم متوسطه‌ی (ادبی) را در دارالفنون تهران به پایان رسانید و به سال 1310 در دانشكده ادبیات و دانشسرای عالی در رشته‌ی ادبیات و فلسفه و علوم تربیتی وارد گردید و در سال 1313 از این شعب لیسانسه شد. پس از طی دوره‌ی شش‌ماهه‌ی دانشكده‌ی افسری احتیاط، شش ماه اول سال 1314 را به خدمت افسری گذرانید و در مهر ماه آن سال به دبیری دبیرستان شاهپور اهواز منصوب شد و پس از سه ماه، ریاست دانشسرای شبانه‌روزی اهواز را یافت و در عین حال، عضویت تحقیق اوقاف و ریاست پیشاهنگی و تربیت بدنی استان ششم به عهده وی بود. در همین ایام به وسیله مكاتبه از آموزشگاه روانشناسی بروكسل بلژیك كه تحت نظر
Elmer Knowles روانشناس اداره می‌شد، روانشناسی عملی و دیگر شعب آن از قبیل خط شناسی، قیافه شناسی و مغز شناسی را فراگرفت.
در 1318 به تهران منتقل گردید. در حین تصدی معاونت و سپس كفالت اداره دانشسراها در وزارت فرهنگ، وارد دوره دكتری زبان و ادبیات فارسی شد. پس از چندی، با حفظ سمت، به دبیری دانشكده ادبیات منصوب گردید. پس از به پایان رسانیدن دوره دكتری، جلسه‌ی دفاع از پایان‌نامه دكتری وی به عنوان «مزدیسنا و تاثیر آن در ادبیات پارسی» در شهریور 1321 تشكیل شد و پایان‌نامه‌ی او با قید «بسیار خوب» قبول گردید و او نخستین دكتر ادبیات فارسی در ایران شناخته شد. از آن پس، به سمت دانشیار و سپس به سمت استاد كرسی «تحقیق در متون ادبی» در دانشكده‌ی ادبیات به تدریس مشغول شد و سه سال نیز در دانشسرای عالی به تدریس پرداخت. از آغاز سال 1325 شمسی– كه طبع لغتنامه علامه مرحوم علی‌اكبر دهخدا طبق قانون در مجلس شورای ملی شروع شد– دكتر معین به همكاری وی برگزیده شد. در دی ماه 1334، با موافقت علامه دهخدا، سازمان لغتنامه از منزل شخصی آن مرحوم به مجلس شورای ملی منتقل شد و طبق وصیتنامه‌های معظم له، دكتر معین به ریاست امور علمی آن سازمان منصوب گردید. در اسفند 1336، سازمان مذكور به دانشكده ادبیات دانشگاه تهران انتقال یافت و طبق اساسنامه‌ی مصوب شورای دانشگاه، ریاست سازمان لغتنامه به عهده‌ی وی محول گردید. وی این سمت را تا آخرین روزی كه دچار سكته گردید به عهده داشت.
دكتر معین در سالهای 33-1331 عضو شورای عالی فرهنگ بود. در كنگره‌های هزاره‌ی ابن‌سینا، هفتصدمین سال نصیرالدین طوسی، آزادی فرهنگ كه در تهران منعقد شد، عضویت داشت و در آنها به ایراد سخنرانی پرداخت. در سال 1333 كتاب «جامع الحكمتین» ناصر خسرو– كه نخستین بار به توسط «هانری كربن»، خاور شناس فرانسوی، و دكتر معین تصحیح و چاپ شده بود– با توضیحات و تعلیقات به زبانهای فارسی و فرانسه، از طرف
Academie des Inscriptions et Belles-Letters فرانسه به دریافت جایزه نائل آمد. در تابستان 1337، بنا به تصویب هیأت وزیران ایران، به عضویت فرهنگستان ایران انتخاب شد و این انتخاب در پائیز 1340 از طرف هیأت وزیران مجدداً تایید گردید. از تاریخ 9 شهریور 1345 تا 15 همان ماه، ریاست كمیسیون ادبیات را در كنگره جهانی ایران‌شناسان عهده‌دار بود.
دكتر معین در سالهای 1316و 1321 نشانهای درجه سوم و درجه دوم علمی و در سال 1327 نشان درجه دو سپاس را دریافت نمود. در سال 1332 از طرف
Academie des Inscriptions جایزه Tamhour به او اهدا شد. در پاییز 1340 نیز از طرف دولت فرانسه نشان عالی «هنر و ادب» به ایشان تقدیم شد.
دكتر معین در پس از مراجعت از سفر تركیه در تاریخ نهم آذر ماه 1345 در دفتر گروه زبان و ادبیات فارسی دچار بیهوشی موقت شد و در بیمارستان آریا تهران بستری گردید. در اثر همین عارضه و اشتباه پزشكان، به حالت اغما افتاد و در مرداد ماه 1346 به كانادا حركت داده شد. در آبان 1346 پس از بازگشت به تهران، در بیمارستان فیروزگر بستری گشت و در 13 تیر ماه 1350 در همان بیمارستان به رحمت ایزدی پیوست.

آثار مرحوم دكتر محمد معین:
تألیفات:

1. ستاره ناهید یا داستان خرداد و امرداد (نثر و نظم) .
2. حافظ شیرین سخن، دو جلد.
3. یك قطعه شعر در پارسی باستان.
4. یوشت فریان و مرزبان نامه.
5. علامه محمد قزوینی، در سالنامه پارس و نیز مجله فرهنگستان چاپ شد.
6. شاهان كیانی و هخامنشی در آثار الباقیه.
7. ارداویر افنامه.
8. روزشماری در ایران باستان و آثار آن در ادبیات پارسی.
9. پورداوود، ترجمه احوال و آثار.
10. مزدیسنا و تاثیر آن در ادبیات پارسی، با مقدمه مشروح به زبان فرانسه به قلم هانری كربن.
11. شماره هفت و هفت پیكر نظامی.
12. حكمت اشراق و فرهنگ ایران.
13. قاعده‌های جمع در زبان فارسی، شماره اول از سلسله انتشارات طرح دستور زبان فارسی.
14. اسم مصدر- حاصل مصدر، شماره دوم از سلسله انتشارات طرح دستور زبان فارسی.
15. امیر خسرو دهلوی.
16. برگزیده نثر فارسی، شماره اول (دوره‌های سامانیان، آل بویه).
17. آیینه سكندر.
18. اضافه، بخش نخست، شماره سوم از سلسله انتشارات طرح دستور زبان فارسی.
19. هورقلیا.
20. لغات فارسی از ابن سینا.
21. برگزیده شعر فارسی، شماره اول (دوره‌های طاهریان، صفاریان، سامانیان و آل بویه).
22. نصیرالدین طوسی، زبان ادبیات پارسی.
23. دوره كامل فرهنگ فارسی، شامل لغات فارسی، لغات و تركیبات عربی متداول در فارسی، لغات
اروپایی كه به تدریج در فارسی وارد شده و اعلام اشخاص، اعلام جغرافیایی، در هفت هزار و
نهصد صفحه و در شش مجلد.
24. فرهنگ دستور زبان فارسی، شامل مباحث دستوری.

تصحیح كتب:
1. دانشنامه علائی تألیف ابن‌سینا، بخش دوم، علم برین.
2. چهار مقاله تألیف نظامی عروضی سمرقندی، با شرح لغات و توضیح عبارات مشكل و نسخه بدلها.
3. مجموعه اشعار دهخدا. با مقدمه مشروح در ترجمه احوال و آثار وی.
4. جامع الحكمتین تألیف ناصر خسرو، به همراهی هانری كربن (فارسی- فرانسوی).
5. شرح قصیده ابوالهیثم، به همكاری هانری كربن (فارسی- فرانسوی).
6. برهان قاطع تألیف محمد حسین بن خلف تبریزی، دوره در چهار مجلد.
7. جوامع الحكایات تألیف سدید الدین محمد عوفی.
8. عبهر العاشقین تألیف روزبهان بقلی شیرازی، به همكاری هانری كربن (فارسی- فرانسوی).

ترجمه:
1. روانشناسی تربیتی، ترجمه از «علم النفس و آثاره فی التربیه و التعلیم» (عربی)، تألیف علی الجارم و مصطفی امین.
2. كتیبه‌های پهلوی، ترجمه از انگلیسی، به قلم و. ب. هینگ.
3. خسرو كواتان و ریدك وی، ترجمه از پهلوی.
4. ایران، تألیف دكتر ر. گیرشمن (فرانسوی- انگلیسی).


منبع: {فرهنگ معین، جلد ششم}
با تشكر از خانم دكتر مهدخت معین.

امتیاز : نتیجه : 0 امتیاز توسط 0 نفر مجموع امتیاز : 0


نمایش این کد فقط در ادامه مطلب

تاریخ : دوشنبه 26 تير 1391 | نظرات ()بازدید : 122

آیشواریا رای به دلیل چاقی زیاد، زیبایی اش را از دست داده است! تاریخ : سه شنبه 27 تیر 1391
5 خواننده پردرآمد ایرانی به همراه تصاویر !! تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391
اتفاقهایی که فقط تو ایران میافته………… تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391
جمله سازی (لطيفه) تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391
از يه ديونه پرسيدن چرا ديونه شدي! تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391
سرگذشتي از دكتر معين تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391
هشت موضوع شگفت انگيز از زندگي آلبرت آينِشتاين تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391
بزودي.. تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391
ادرس من وتو چت تاریخ : دوشنبه 26 تیر 1391


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی